Tijdelijk verblijf: La Paz

La Paz is een wereldstad! Mensen, markten, krioelend verkeer, levendige wijken en een ligging alsof de miljoenenstad neergedaald is in de Andes. Na een week logeren bij een Boliviaans gezin heb ik via een makelaarskantoor een eigen studio gevonden. Centraal gelegen, in een veilige buurt, midden in het culturele kwartier, mét een portier die mijn wacht houdt en een gordijn bij mijn slaapkamer waar ik écht iets aan wil doen... Maar het is mijn plek, en ik ben me thuis gaan voelen in La Paz.

De school waar ik voor werk is een geval apart. Tot een half jaar geleden was ze onderdeel van het Erick Boulter instituut, een tehuis waar meervoudig gehandicapte dove jongeren wonen en dove kinderen zonder een extra handicap school lopen. ‘Het was geen school, maar een instituut’, meldde één van de leerkrachten me. Doordat dove kinderen in dezelfde klas zaten als dove kinderen met een extra mentale of fysieke beperking, kregen de kinderen geen optimale kansen om zich te ontwikkelen. Om die reden hebben de zes leerkrachten die in de nieuwe school lesgeven én de organisatie van de Amerikaanse dame die de school ondersteunt zich sterk gemaakt om de school los te weken van het instituut. Een nieuwe locatie (het gele gebouw op de foto, met daarachter het uitzicht over La Paz), 45 (meestal slechts dove) leerlingen die mee verhuisd zijn, en een nieuwe naam die nog door de staat gegeven moet worden. Kortom: een nieuwe start.

En na die nieuwe start is mijn ondersteuning erg welkom! De leerkrachten zijn blij met mijn komst en willen niets liever dan van mij horen hoe het allemaal nog beter kan. Ik heb de afgelopen tijd meegekeken in de verschillende klassen, gepraat met de leerkrachten, kinderen geobserveerd, dossiers ingekeken (bedroevend!) en zo een indruk gevormd van hoe de school draait. Morgen begeleid ik een workshop met alle betrokkenen (leerkrachten, ouders uit de ouderraad, vrijwilligers en stagaires, de spraaktherapeute, een nieuwe sociaal werker, de fonoaudiologist die de hoortesten doet en de gedoneerde hoortoestellen verstrekt en de Amerikaanse dame) om samen na te gaan denken over wat de kinderen nodig hebben om zich nog beter te kunnen ontwikkelen. En dat is volgens mij heel wat, maar ik laat graag de mensen die het werk al jaren uitvoeren en het na mijn vertrek nog jaren zullen doen samen een beeld schetsen van de sterktes en de zwaktes in de zorg en het onderwijs aan hun kinderen. Ik ben benieuwd wat hun inzichten zijn, en zal het uiteraard niet nalaten om hen de komende tijd geleidelijk aan te laten kennismaken met die van mij.
Er zijn genoeg gebieden waarin ik hen zou kunnen ondersteunen: ouders lijken erg beperkt voorgelicht te zijn over wat doofheid betekent voor de ontwikkeling van hun kind, leerkrachten hebben geen idee hoe slechthorend sommige kinderen zijn en of ze hoortoestellen hebben. Slechts enkele leerlingen dragen hoortoestellen, hoewel ouders ze nagenoeg gratis (kunnen) krijgen via de Amerikaanse organisatie. Er lopen kinderen rond die niet doof zijn maar slechthorend, en die met hoortoestellen betere ontwikkelingskansen zouden hebben. Meer voorlichting en adequate begeleiding zijn ook op dit gebied essentieel.
Leerkrachten komen uit de gewone pabo/normaalschool en zijn autodidact in het onderwijs aan dove kinderen. Het gebruik van gebarentaal is bij vier van de zes leerkrachten echt ontoereikend. Alle leerkrachten hebben hart voor de kinderen, maar beschikken over onvoldoende kennis en vaardigheden om de kinderen op alle vlakken mee te laten groeien met hun leeftijd. In Bolivia bestaat een speciale opleiding voor leerkrachten in het onderwijs aan kinderen met een beperking, maar dat is geen staatsopleiding, waardoor de staat haar eigen school niet de toelating geeft om deze leerkrachten aan te werven. Een absurde situatie uiteraard, maar kenmerkend voor de bureaucratie en de op sommige vlakken redeloosheid van dit land. Ik kan maar een stukje compenseren…
Ik ga me hier niet vervelen, dat is duidelijk! Na de workshop maak ik een plan voor mijn werkzaamheden. Mijn collega’s geven de pijnpunten en prioriteiten aan, en ik ga kijken wat ik daarin kan betekenen.

En ook buiten werktijd vermaak ik me wel. Ben benieuwd naar wat er zich buiten La Paz bevindt. Op slechts vier uren reizen (of een middagje afdalen met een mountainbike) kan je ontspannen in een tropisch klimaat of wandelen in de Yungas, het gebied wat de Andes verbindt met de regenwouden in het Noorden. Dichterbij bevinden zich ruïnes, canyons, een skigebied, en nog meer schoonheid. Ik kan hier wel aan wennen…
Hasta luego!

Een weekje vakantie...

Ik heb genoten van een weekje rondreizen. Peru is prachtig! Tijdens de tien uur durende treinreis van Cusco naar Puno veranderde het landschap van mooi naar nog mooier en ik heb me geen seconde verveeld.
Puno ligt aan het Titicacameer, en zeven kilometer buiten de haven drijft een kolonie eilanden. De huizen zijn van riet, de boten zijn van riet, en ook de eilanden zelf, zodat het lijkt alsof je op een waterbed loopt. Erg bijzonder...

De gemeenschap die de eilanden bewoont telt 1500 mensen, heeft een eigen burgemeester en een basisschool. Eén eiland wordt gebruikt als voetbalveld, met toeschouwers die zo nodig met een net de bal uit het water vissen...

Minstens zo fascinerend was Arequipa, 'la ciudad blanca'. Gelegen in een maanlandschap, geflankeerd door bergen en een besneeuwde vulkaan. Vanuit Arequipa ben ik met vier anderen drie dagen gaan trekken door de Canyon del Colca: uren afdalen via een rotsachtig pad, wat ik allesbehalve elegant wist te klaren, af en toe pauzerend om me weer bewust te worden van de overweldigende omgeving. Slapen in een dorpje, om vervolgens vanuit een oase in het dal de lange klim van 1400 meter aan te vatten. 'Bikkelen' noemen we dat in Amsterdam (en 'doordouwen' in Antwerpen). Tijdens het lopen herkauwde ik in mijn hoofd mijn opgedane kennis van het Spaans, formuleerde ik hele gesprekken en liet ik mijn gedachten gaan over het werk wat me te wachten staat. In mijn hoofd ben ik voorbereid, maar daarbuiten moet ik het maar afwachten...

de Canyon del Colca in volle glorie

(een deel van) het pad naar boven

en als je achterom keek...

Morgen reis ik naar La Paz en kan ik me (eindelijk) een voorstelling maken van de plek die ik me hoop eigen te maken. Maandag wordt mijn eerste schooldag, en daar kijk ik met gespannen verwachting naar uit. Laat maar komen! Hier heb ik naar afgeteld...

Tot snel!